Гадаад хэлний сургалтын баг

Хууль зүйн сайдын 2014 оны 10-р сарын 06-ны өдөр А/166 дугаар тушаалаар Хууль сахиулахын их сургуулийн бүтэц, орон тоо шинэчлэн батлагдаж, “Төгсөлтийн дараах сургууль”-ийн бүтцэд Гадаад хэлний сургалтын баг  англи хэлний 3 багш, оросхэлний 2, хятадхэлний 1 багшийн бүрэлдэхүүнтэй үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Хууль Сахиулахын Их Сургуулиас ХЗЯ-ны харъяа хууль сахиулах байгууллагуудын алба хаагч нарт зориулж англи, орос, хятад, герман хэлний сургалтыг зохион байгуулж байна.

Гадаад хэлний сургалтын багийн багш нар англи, орос, хэлний хөтөлбөрийг Нийт Европын Гадаад хэлний сургалтын суурь хөтөлбөр (Common European Framework of Reference for Languages, CEFR), NATO-STANAG -6001 (Цэргийн алба хаагч нарт зориулсан гадаад хэлний хөтөлбөр) дээр тулгуурласан хууль сахиулагчдыг мэргэжлийн онцлогийг агуулсан хөтөлбөр боловсруулж анхан шатны А1-А2; дунд шатны В1-В2; гүнзгий шатны С1 түвшний сургалтыг зохион байгуулж байна. Одоогийн байдлаар 650 цагийн англи, орос хэлний хичээл, салбарын хятад хэлний хичээлийг анхан, дунд шатны мэдлэг олгох олон улсын нэгдсэн сургалтын хөтөлбөрийн 1, 2-р түвшинд зааж байна. 

Гадаад хэлний сургалтын багаас “Хууль сахиулах салбарын алба хаагчдад гадаад хэлний боловсрол олгох TRIO2015-2020” хөтөлбөрийн хүрээнд цахим сургалтын технологийг нэвтрүүлж байна.

 Англи хэлний сургалт

Хууль Сахиулахын Их Сургуулиас ХЗЯ-ны харъяа хууль сахиулах байгууллагуудын алба хаагч нарт зориулж англи, орос хэлний сургалтыг зохион байгуулж байна.

Гадаад хэлний сургалтын багийн багш нар англи, орос хэлний хөтөлбөрийг Нийт Европын Гадаад хэлний сургалтын суурь хөтөлбөр (Common European Framework of Reference for Languages, CEFR), NATO-STANAG -6001 (Цэргийн алба хаагч нарт зориулсан гадаад хэлний хөтөлбөр) дээр тулгуурлан өөрийн сургалтын онцлогт тохируулан боловсруулсан хөтөлбөрийн хүрээнд анхан шатны А1-А2; дунд шатны В1-В2; гүнзгий шатны С1 түвшний сургалтаар нийт 650 цагийн англи, орос хэлний хичээлийг дараах агуулгатайгаар зааж байна.

Европын гадаад хэлний суурь хөтөлбөрThe Common European Framework of Reference (CEFR) нь хэлний мэдлэгийг унших бичих, ярих, сонсох гэсэн хэлний 4 чадварыг 6 түвшинд тодорхойлсон байдаг.

Хууль сахиулахын их сургуулийн Гадаад хэлний сургалтын багийн Англи хэлний шаталсан сургалтын хөтөлбөр (Scaffold), төгсөлтийн шалгалтын үнэлгээг олон улсын англи хэлний сургалтын түвшин, шалгалттай харьцуулан авч үзвэл:

LEVEL A1 (Суурьгүй анхан шат)

GRAMMAR: to be, Adjectives,Comparatives and superlatives,Adverbs of frequency, , Going to, How much/how many and very common uncountable nouns, I’d like, Imperatives, Intensifiers - very basic, Modals: can/can’t/could/couldn’t, Past simple of “to be”, Past Simple, Possessive adjectives, Possessive‘s, Prepositions, common Prepositions of place, Prepositions of time, including in/on/at, Present continuous, Present simple, Pronouns: simple, personal, Questions, There is/are, Verb + ing: like/hate/love/

READING:

  • Familiar names, words and very simple sentences, for example on notices and posters or in catalogues.
  • LISTENING:

DLI American language Course /Book (1-6/ цуврал номнуудын эх материалыг бүрэн сонсож ойлгодог болох /CD, record, tape/

Understand familiar words and very basic phrases concerning yourself, family and immediate concrete surroundings when people speak slowly and clearly.

SPEAKING:

Simple phrases and sentences to describe where people live

Spoken interaction: Interact in a simple way provided the other person is prepared to repeat or rephrase things at a slower rate of speech and help me formulate what I'm trying to say.Ask and answer simple questions in areas of immediate need or on very familiar topics.

WRITING: Write a short, simple postcard, for example sending holiday greetings. I can fill in forms with personal details, for example entering my name, nationality and address on a hotel registration form.

LEVEL A2 (Анхан шат)

  • GRAMMAR: to be, Present Simple, Past Simple, Future Simple, adverbs of frequency, imperatives, comparative and superlative adjectives, prepositions, articles, countable and uncountable nouns, gerunds, modals:can/could, have to, should, Present perfect, Zero and 1st conditional
  • READING:
  • Read very short, simple texts: to find specific, predictable information in simple everyday material such as advertisements, prospectuses, menus and timetables and to understand short simple personal letters.
  • LISTENING:
  • DLI American language Course /Book (7-12/ цуврал номнуудын эх материалыг бүрэн сонсож ойлгодог болох /CD, record, tape/
  • To understand phrases and the highest frequency vocabulary related to areas of most immediate personal relevance (e.g. very basic personal and family information, shopping, local area, employment). Catch the main point in short, clear, simple messages and announcements.

SPEAKING:

  • Spoken production: To use a series of phrases and sentences to describe in simple terms my family and other people, living conditions, the educational background and the present or most recent job.

Spoken interaction: to communicate in simple and routine tasks requiring a simple and direct exchange of information on familiar topics and activities. To handle very short social exchanges, even though you can't usually understand enough to keep the conversation going myself.

Writing:  to write short, simple notes and messages. Write a very simple personal letter, for example thanking someone for something.

LEVEL B1 (Дунд шат + Мэргэжлийн англи хэлний ерөнхий суурь)

GRAMMAR: Adverbs, Broader range of intensifiers suchas too, enough,Comparatives and superlatives, Complex question tags, Conditionals, 2nd and 3rd, Connecting words expressingcause and effect, contrast,Future continuous, Modals - must/can’t deduction, Modals-  might, may, will, probably, Modals – should have/might have/,Modals: must/have to, Past continuous, Past perfect, Past simple, Past tense responses, Phrasal verbs, Present perfect continuous, Present perfect, past simple, Reported speech (range of tenses),Simple passive, Wh-questions in the past, Will and going to,

READING: Understand texts that consist mainly of high frequency everyday or job-related language. I can understand the description of events, feelings and wishes in personal letters.

LISTENING:

DLI American language Course /Book 13-18/ цуврал номнуудын эх материалыг бүрэн сонсож ойлгодог болох /CD, record, tape/

To understand the main points of clear standard speech on familiar matters regularly encountered in work, school, leisure, etc. to understand the main point of many radio or TV programs on current affairs or topics of personal or professional interest when the delivery is relatively slow and clear.

SPEAKING: Spoken production: To connect phrases in a simple way in order to describe experiences and events, my dreams, hopes and ambitions, to give briefly reasons and explanations for opinions and plans. Narrate a story or relate the plot of a book or film and describe my reactions.

WRITING: To write simple connected text on topics which are familiar or of personal interest. I can write personal letters describing experiences and impressions.

LEVEL B2 (Бэлтгэл гүнзгий шат + Мэргэжлийн англи хэл)

GRAMMAR:Adjectives, adverbs, Future continuous, Future perfect, Future perfect continuous, Mixed conditionals, Modals – can’t have, needn’t have, Modals of deduction and speculation, Narrative tenses Passives, Past perfect, Past perfect continuous, Phrasal verbs extended, Relative clauses, Reported speech, Will and going to for prediction, Wish, Would expressing habits in the past

READING: To read articles and reports concerned with contemporary problems in which the writers adopt particular attitudes or viewpoints. Understand contemporary literary prose.

LISTENING: To understand extended speech and lectures and follow even complex lines of argument provided the topic is reasonably familiar. Tounderstand most TV news and current affairs program. To understand the majority of films in standard dialect.

SPEAKING:

Spoken production: To present clear, detailed descriptions on a wide range of subjects related to my field of interest. To explain a viewpoint on a topical issue giving the advantages and disadvantages of various options.

Spoken interaction: to interact with a degree of fluency and spontaneity that makes regular interaction with native speakers quite possible. To take an active part in discussion in familiar contexts, accounting for and sustaining my views.

WRITING: To write clear, detailed text on a wide range of subjects related to my interests. To write an essay or report, passing on information or giving reasons in support of or against a particular point of view. To write letters highlighting the personal significance of events and experiences.

LEVEL C1 (Их, дээд сургуульд элсэх гадаад хэлний шалгалтын бэлтгэл\Мэргэжлийн англи хэл)

GRAMMAR: Futures (revision), Inversion with negative adverbials, Mixed conditionals in past, present and future, Modals in the past Narrative tenses for experience incl. passive, Passive forms, all Phrasal verbs, especially splitting, Wish/if only regrets

READING: understand long and complex factual and literary texts, appreciating distinctions of style. To understand specialized articles and longer technical instructions, even when they do not relate to my field.

LISTENING: To understand extended speech even when it is not clearly structured and when relationships are only implied and not signaled explicitly. To understand television program and films without too much effort.

SPEAKING:

Spoken interaction: To express myself fluently and spontaneously without much obvious searching for expressions. To use language flexibly and effectively for social and professional purposes. To formulate ideas and opinions with precision and relate my contribution skillfully to those of other speakers.

WRITING: To express myself in clear, well-structured text, expressing points of view at some length. To write about complex subjects in a letter, an essay or a report, to select a style appropriate to the reader in mind.

 Орос хэлний сургалт

Гадаад хэлний сургалтын багийн багш нар англи, орос хэлний хөтөлбөрийг Нийт Европын Гадаад хэлний сургалтын суурь хөтөлбөр (Common European Framework of Reference for Languages, CEFR), NATO-STANAG -6001 (Цэргийн алба хаагч нарт зориулсан гадаад хэлний хөтөлбөр) дээр тулгуурлан өөрийн сургалтын онцлогт тохируулан боловсруулсан хөтөлбөрийн хүрээнд анхан шатны А1-А2; дунд шатны В1-В2; гүнзгий шатны С1 түвшний сургалтаар нийт 650 цагийн англи, орос хэлний хичээлийг дараах агуулгатайгаар зааж байна.

ЭЛЕМЕНТАРНЫЙ УРОВЕНЬ   А1

  • ЛЕКСИКА И ГРАММАТИКА: От тестируемого требуется спобность правильно использовать лексику элементарного уровня, умение согласовывать в роде, числе и падеже существительные и прилагательные, существительные и местоимения. Правильное употребление предложно-падежных форм после глаголов. Употребление глаголов движения.
  • АУДИРОВАНИЕ: понять на слух информацию, содержащуюся в монологическом высказывании.Тематика текста: актуальна для бытовой, социально-культурной и учебной сферы общения.
  • ЧТЕНИЕ:читать текст с установкой на общий охват его содержания; определить тему текста; понять достаточно полно и точно основную информацию текста, а также некоторые детали, несущие важную смысловую нагрузку.
  • ПИСЬМО: письменный текст репродуктивно-продуктивного характера на предложенную тему в соответствии с коммуникативно заданной установкой и с опорой на вопросы; письменный текст репродуктивного характера на основе прочитанного текста в соответствии с коммуникативно заданной установкой. Тип предъявляемого текста: специально составленные или адаптированные сюжетные тексты (на основе лексико-грамматического материала, соответствующего элементарному уровню).
  • ГОВОРЕНИЕ:  специально составленные или адаптированные сюжетные тексты, построенные на основе лексико-грамматического материала, соответствующего элементарному уровню.

БАЗОВЫЙ УРОВЕНЬ    А2

  • ЛЕКСИКА И ГРАММАТИКА Правильное использование лексики базового уровня. Правильное употребление предложно-падежных форм существительныхи местримений после глаголов. Знание основных значений и функций падежей: выражение субъекта, выражение времени и даты события, указание на место и направление движения, указание на отсутствия или наличие лица, предмета. Правильное употребление глаголов движения с приставками и видо-временных форм глагола в простом и сложном предложении.
  • АУДИРОВАНИЕ: понять на слух информацию, содержащуюся в монологическом высказывании: тему, главную и дополнительную информацию каждой смысловой части сообщения с достаточной полнотой и точностью.
  • ЧТЕНИЕ: сообщение, повествование, описание, а также тексты смешанного типа. Специально составленные или адаптированные сюжетные тексты, построенные на основе лексико-грамматического материала, соответствующего базовому уровню. Тематика текста актуальна для сферы повседневного общения, социально-культурной и учебной сфер.
  • ПИСЬМО: актуальна для сферы повседневного общения и социально-культурной сферы. Объем предъявляемого текста:400—500 слов. Количество незнакомых словв предъявляемом тексте: до 2 %. Письменные тексты на предложенную тему, созданные учащимися, должны быть оформлены в соответствии с нормами современного русского языка и содержать не менее 15—18 предложений.
  • ГОВОРЕНИЕ: самостоятельно продуцировать связные высказывания в соответствии с предложенной темой и коммуникативно заданной установкой; строить монологическое высказывание репродуктивного характера на основе прочитанного или прослушанного текста различной формально-смысловой структуры и коммуникативной направленности; выражать отношение к фактам, событиям, изложенным в тексте, действующим лицам и их поступкам. Объем предъявляемого текста: 400—500 слов.

ПЕРВЫЙ СЕРТИФИКАЦИОННЫЙ УРОВЕНЬ     В1

  • ЛЕКСИКА И ГРАММАТИКА: Кандидат должен владеть грамматическими и лексическими навыками оформления высказываний в соответствии с интенциями,возникающими в простых ситуациях стандартного типа. Кандидат должен владеть лексическим минимумом в объёме 2300 единиц.
  • АУДИРОВАНИЕ: сообщение, повествование, описание, а также тексты смешанного типа с элементами рассуждения. Тексты аутентичные (допустима минимальная степень адаптации). Объем текста: 500—600 слов.
  • ЧТЕНИЕ: сообщение, повествование, описание, а также тексты смешанного типа с элементами рассуждения. Тексты аутентичные (допустима минимальная степень адаптации) с учетом лексико-грамматического материала данного уровня. Тематика текста актуальна для социально-культурной сферы общения. Объем текста: 900—1000 слов.
  • ПИСЬМО: повествование, описание, сообщение, а также тексты смешанного типа с элементами рассуждения. Тексты аутентичные (допустима минимальная степень адаптации). Тематика текста актуальна для социально-бытовой и социально-культурной сфер общения. Объем предъявляемого текста: 600—700 слов.
  • ГОВОРЕНИЕ: передавать содержание, основную идею прочитанного или прослушанного текста и выражать собственное отношение к фактам, событиям, изложенным в тексте,действующим лицам и их поступкам. Объем предъявляемого текста: 600—700 слов.

ВТОРОЙ СЕРТИФИКАЦИОННЫЙ УРОВЕНЬ      В2

  • ЛЕКСИКА И ГРАММАТИКА: Объём языковой компетенции определяется тематико-ситуационным и интенциональным  содержанием данного уровня. Иностранный учащийся должен правильно понимать и употреблять языковые средства как в рамках отдельного предложения, так и при осуществлении коммуникативной речевой деятельности.
  • АУДИРОВАНИЕ: актуальна для социально-бытовой, официально-деловой и социально-культурной сфер общения. Тип текста: монолог описательно-повествовательного характера с эксплицитно выраженной оценкой; информационные мини-монологи оперативно фактического характера. Объем текста:30—250 слов.
  • ЧТЕНИЕ: Просмотрово-поисковое чтение с общим охватом содержания, изучающее (в комбинаторике). Тип текста: текст описательного и повествовательного характера с элементами рассуждения и эксплицитно выраженной авторской оценкой; художественный текст повествовательного характера. Объем текста:300 — 600 слов.
  • ПИСЬМО: тексты официально-делового характера; официальное и неофициальное письмо описательно-повествовательного типа с элементами рассуждения. 180—250 слов.
  • ГОВОРЕНИЕ: диалог-расспрос, диалог-обмен мнениями. Тематика текста актуальна для социально-бытовой, социально-культурной и официально-деловой сфер общения.

ТРЕТИЙ СЕРТИФИКАЦИОННЫЙ УРОВЕНЬ       С1

  • ЛЕКСИКА- ГРАММАТИКА Ожидается, что кандитаты проявят знание языковой системы, демонстрируя понимание и навыки употребления языковых единиц и структурных отношений, необходимых при понимании и оформлении отдельных высказываний, а также высказываний, являющихся частью оригинальных текстов или их фрагментов. Кандитат дожен владеть лексическим минимумом в объёме 12000 единиц, при этом к активной части словаря относится 7000 единиц.
  • АУДИРОВАНИЕ: понимать семантику отдельных фрагментов текста и ключевых единиц, определяющих особенности развития темы; понимать основные социально-поведенческие характеристики говорящего; понимать основные цели и мотивы говорящего, характер его отношения к предмету речи и реципиенту, выраженные в аудиотексте эксплицитно.
  • ЧТЕНИЕ: полилог-дискуссия с элементами описания и повествования в качестве аргументирующих элементов, содержащий эксплицитно и имплицитно выраженную оценку; интервью, содержащее элементы устной разговорной речи; текст информационно — описательного и информационно регламентирующего характера (законы,постановления, информационные сообщения); художественный текст (рассказ, законченный фрагмент повести, романа и т.д.) 400—750 слов.
  • ПИСЬМО: письменный или аудиотекст информационно-аналитического, проблемного характера; письменный или аудиотекст описательно-повествовательного характера с элементами оценки (рекламы). 300—500 слов.
  • ГОВОРЕНИЕ продуцировать монологические высказывания, построенные на взаимопроникновении основных функционально-смысловых типов речи с преобладанием рассуждения, а также использованием описания и оценки; использовать для построения дискурса стилистические средства, адекватные ситуации общения; отстаивать собственную позицию в условиях свободной беседы в рамках предлагаемой тестирующим темы, связанной с обменом мнениями по морально-этическим проблемам.
 Хятад хэлний сургалт

ХЯТАД ХЭЛНИЙ ХИЧЭЭЛИЙН ХӨТӨЛБӨР

Нэг. Хичээлийн тодорхойлолт

Хичээлийн хүрээ:

Тус хөтөлбөрөөр Хууль сахиулахын байгууллагын алба хаагчдад сургалт явуулна.  

Хичээлийн судлах хэрэгцээ, шаардлага:

Монгол улсын засгийн газраас дэлхий дахинд нээлттэй харилцааг хөгжүүлэх, хөрш орнуудтай харилцан итгэлцэх, хамтын ажиллагаанд тулгуурласан тэнцвэртэй түншлэлийг бий болгох зорилт тавьсан бөгөөд нийгмийн хөгжлийн энэ онцлог үед БНХАУ-тай нийгмийн бүхий л салбарт өргөн хүрээтэй харилцаа, хамтын ажиллагааг хөгжүүлж байна. Сүүлийн жилүүдэд хөрш орноос манай улсад ирж жуулчилж, ажиллаж амьдарч байгаа иргэдийн тоо жилээс жилд өсөн нэмэгдэхийн хирээр тэдний эрх зөрчигдөх, мөн манай улсын хууль дүрмийг зөрчих асуудал гарах болсон. Иймд хятад хэлний тодорхой хэмжээний мэдлэгтэй боловсон хүчин нэн чухал байгааг үндэслэн хятад хэлийг заах зайлшгүй шаардлагатай байна.

Хичээлийн зорилго:

Хууль сахиулахын байгууллагын алба хаагчдад хятад хэлний анхан шатны мэдлэг олгох ба хятад хэлний олон улсын нэгдсэн сургалтын хөтөлбөрийн 1-2-р түвшингийн агуулгыг бүрэн эзэмшүүлнэ.

Хичээлийн зорилт:

Энэхүү сургалтаар суралцагчдад орчин цагийн хятад хэлний авиа зүй, бүтээвэр зүй, үг зүй, өгүүлбэр зүй, үгсийн сан, зөв бичих зүйн онолын анхан шатны мэдлэг олгон, харилцааны хэрэглүүрийнх нь хувьд хэлний чадварын 4 төрлөөр зохих түвшинд хүргэж, анхан шатны мэргэжлийн үг хэллэг, нэр томъёог эзэмшүүлнэ.

Энэхүү анхан шатны хичээлийн хөтөлбөрөөр дараах хэлний мэдлэгийг эзэмшүүлнэ.

1. Авиа зүй мэдлэгийн хүрээнд:

  • Эгшиг , гийгүүлэгч авиаг дуудах арга
  • Ханз үсгийн дуудлага буюу үе унших арга
  • Хятад хэлний үед үндсэн хөг болон хөг өөрчлөгдөх зарчмуудыг эзэмшинэ.

2. Үг зүйн мэдлэгийн хүрээнд:

  • Ханз бичих үндсэн зурлагыг сурна.
  • Ханз үсгийг бичих дэс дарааллыг сайн эзэмшиж, зөв харьцаатай бичиж сурна.
  • Ханз үсгийн хамгийн энгийн бүтэц ба түлхүүр тэмдэгтүүдийг эзэмшинэ.
  • Өргөн хэрэглээний 420 орчим ханз үсгийг эзэмшиж, сонсох, ярих, унших, бичих 4 чадварыг эзэмшүүлнэ.
  • 450-600 орчим өдөр тутмын болон сургуулийн амьдралтай холбоотой ерөнхий үгсийг сурна.

3. Өгүүлбэр зүйн мэдлэгийн хүрээнд:

  • Хятад хэлний үгсийн сангийн аймгийн ангилал, бүтэц, түүний хэрэглээ
  • Өгүүлбэрийн үндсэн бүтэц
  • Өгүүлбэрийн гол ба туслах гишүүд, тэдгээрийн байрлал
  • 4 өөр төрлийн өгүүлхүүнтэй өгүүлбэр 
  • 吗,呢-тэй энгийн асуух өгүүлбэр, түүний хэрэглээ
  • Асуух төлөөний үгтэй асуух өгүүлбэр, түүнийг хэрэглэх арга
  • 是-тэй өгүүлбэр
  • Дайвар үг 不-тэй үгүйсгэх өгүүлбэр
  • Бүтцийн туслах үг 的-ийн тухай
  • Захирах хүсэх өгүүлбэр
  • Дараалсан үйл үг бүхий өгүүлбэр
  • 有-тэй өгүүлбэр
  • Цаг хугацаа илэрхийлсэн үн байц гишүүн болох нь
  • Эсрэгцэн асуух өгүүлбэр
  • Тооллого үгийн тухай
  • Үгүйсгэсэн дайвар үг 不 ба 没-ийг хэрэглэх арга
  • Жил , сар, долоо хоног, өдөр хэлэх арга
  • Угтвар үг, түүнийг хэрэглэх арга
  • Давхар тусагдахуунт үйл үгийн өгүүлэхүүнтэй өгүүлбэр
  • Цаг хэлэх арга
  • Баймж үйл үг 会、能、可以、应该-ийн тухай
  • 有点儿ба 一点儿-ийг хэрэглэх арга
  • Туслах үйл үгийн тухай
  • Өгүүлэгдэхүүн өгүүлэхүүнээс бүтсэн өгүүлэхүүнтэй өгүүлбэр
  • Сонгож асуух өгүүлбэр
  • Үйлийн байдал илэрхийлсэн туслах үг “了”-ийн тухай
  • Хавсарсан гишүүнт өгүүлбэр

4. Сэдвийн хүрээнд:

  • Хүмүүсийн хоорондын харилцааны талаар (мэндчилгээ, бусдад хэн нэгнийг танилцуулах, хоорондоо танилцах, бусдад талархал илэрхийлэх, бусдаас уучлалт гуйх, бусдыг цуглаан, үдэшлэгт оролцохыг урих, уриулах, баяр хүргэх, бэлэг өгөх гэх мэт.)
  • Төрөл бүрийн үйлчилгээний газрын талаар (банкинд мөнгө солиулах, дэлгүүрт юмны үнэ асуух, үнэ хаялцах, мөнгөний нэгжийг хэрэглэж сурах, дэлгүүрийн барааны талаар ойлголттой болох, хоолны газрын хоолны нэр төрлийг нэрлэж чаддаг болох, хоол захиалах, эмнэлэгт ойр зуурын өвчинг хэлж  эмчид үзүүлэх, дугаар авах, шуудан, сургууль гэх мэт.)
  • Аялал жуулчлал
  • Хувь хүн, гэр бүлийн талаарх мэдээлэл
  • Цаг агаар, цаг хугауаа, зүг чиг, байрлал, тоо, тоолол зэрэг өдөр тутмын болон сургуулийн амьдралтай холбоотой хялбар сэдвүүдийн хүрээнд онол дадлагын анхан шатны мэдлэгийг бүрэн эзэмшүүлэхээс гадна  бие даалтын ажилд зориулсан нэмэлт сэдвүүдийг судалснаар үгсийн сангаа баяжуулж, сурсан мэдлэгээ улам батжуулна. 

Энэхүү сургалтыг явуулж дууссаны дараа суралцагч дараах хэлний чадваруудыг эзэмшинэ.

Ерөнхий чадварын хүрээнд:

  • Хувийн болон өдөр тутмын амьдралтай нягт холбоотой энгийн хэлний материалыг ойлгох ба эдгэр сэдвийн дагуу хэлээд энгийн аргаар бусадтай харилцах, төн өөрийгөө болон бусдыг танилцуулж чаддаг болно. Амьдрал дунд сэтгэл хөдлөл, /талархах, уучлал гуйх/ болон байр сууриа /зөвшөөрөх, татгалзах/ илэрхийлсэн хялбар үгс, ойр зуурын яриаг ойлгоно.

Сонсох чадвар:

  • Үзсэн бичвэрийн хүрээнд ахуй амьдрал, гэр бүл, хичээл сургуулийн сэдэвтэй багшийн удаавтар ярьсан яриаг сонсож ойлгож, хэрэгцээт мэдээллээ олж авна.
  • Яриан дунд гарч байгаа ирэх тоо, цаг, газар байршил зэрэг тодорхой мэдээллийг ойлгоно.
  • Өдөр тутмын амьдралд хэрэглэгдэх богино хэмжээтэй, зөв аялгатай үг, өгүүлбэр, хичээлд хэрэглэгдэх үгс зэргийг сонсож ойлгож хариу үйлдэл хийнэ.
  • Хувийн болон өдөр тутмын амьдралтай холбоотой энгийн, богино яриан дундах асуулт, хариулт, шаардлага, хүсэлт, эсрэг талынхаа байр суурь ба сэтгэл хөдлөлийг ойлгоно.

Ярих чадвар:

  • Үзсэн сэдвийн хүрээнд зөв хөглөж ярина.
  • Ярьж буй сэдвийн дагуу өгүүлбэрийн өнгө аясыг зөв гаргаж сурна.
  • Энгийн үгээр өөрийгөө болон бусдыг танилцуулж чадна.
  • Энгийн үг, өгүүлбэрээр бусадтай харьцаж, энгийн асуулт асуух буюу тодорхой хариулт өгч чадна.
  • Урьд үзсэн сэдвийн дагуу бэлтгэлгүйгээр 5 минут орчим харилцан ярилцах чадвартай болна.
  • Нийт 400-600 орчим үгийн баялагтай болно.

Унших чадвар:

  • Галиг үсэг болон хичээл дээр үзсэн энгийн ханз үсэг, өгүүлбэр зэргийг хөгний дагуу зөв, тод хөнгөн уншиж сурна.
  • Өдөр бүрийн амьдрал дундах зарим тэмдэглэгээ, хялбар тайлбар зэргийн утга санааг сурсан үг, үгсийн тусламжтайгаар тааж чадна.
  • 420 орчим утгат үгсийг уншиж сурна.
  • Богино хэмжээний энгийн материалыг уншиж, гол мэдээллийг олж авна.
  • Бичвэрийг уншихдаа үгийн болон өгүүлбэрийн өргөлтийг зөв хэлж сурна.

Бичих чадвар:

  • Хялбар энгийн үгсээр нөхөж бичиж, хувь хүний амьдралтай холбоотой мэдээллийг илэрхийлж сурна.
  • Энгийн хялбар үгээр буюу өгүүлбэрээр талархал, уучлал гуйх, баярын мэндчилгээ болон салах ёс зэрэг мэдээллийг илэрхийлж чадна.
  • Хувь хүнтэй холбоотой болон гэр бүлийн ерөнхий мэдээллийг тэмдэглэх, бөглөх буюу хуулж бичиж чадна.
  • Үзсэн ханз үсгийг цээжээр бичих, өөрийн зохиосон өгүүлбэрээ бичиж сурна.
  • Хувь хүнтэй холбоотой энгийн асуултанд хялбараар бичгээр хариулж чадна.

 

ХЯТАД ХЭЛНИЙ СУРГАЛТ /дунд шат/

Хятад хэлний сургалтыг БНХАУ-ын Күнзийн сургуулийн Хятад хэлийг түгээх дэлгэрүүлэх олон улсын хятад хэлний хөтөлбөр дээр тулгуурласан сургалтын хөтөлбөрийг алба хаагч нарын мэргэжлийн онцлогт тохируулан боловсруулж, энэ хөтөлбөрийн дагуу HSK олон улсын шалгалтын 4-р шат хүртэлх сургалтыг зохион байгуулж байна.

Хичээлийн зорилт:

Энэхүү сургалтаар суралцагч хятад хэлний  авиа зүй, үг зүй, өгүүлбэр зүй, үгсийн сангийн онолын анхан шатны мэдлэг дээр тулгуурлан  харилцааны хэрэглүүрийнх нь  хувьд хэлэхүйн үйл ажиллагааны 4 төрлөөр дараах түвшинд хүргэнэ.

Энэхүү анхан шатны хичээлийн хөтөлбөрөөр дараах хэлний мэдлэгийг эзэмшинэ. Үүнд:

I.Авиа зүйн мэдлэгийн хүрээнд:

  • Хятад хэлний авиа зүйн системийг бүрэн эзэмшинэ.
  • Хятад хэлний авиа, аялага, өргөлт зэргээр үг ярианы утгыг ойлгож чадах.
  • Өдөр тутмын харилцан яриандаа хөгийг оновчтой хэлж, хөгний өөрчлөлт болон зохицлыг зөвөөр ашиглаж сурна.
  • Өдөр тутмын яриандаа дуудлага, өргөлтийг зөв, энгийнээр хэлж сурна.  

II. Үг зүй, өгүүлбэр зүйн мэдлэгийн  хүрээнд :

  • Өдөр тутмын хэрэглээний 600 орчим ханзыг сонсож, ярьж, уншиж, бичиж чадах чадварыг эзэмшинэ.
  • Зарим хэцүү ханзны бүтцийн тогтолцоог  ойлгож, ханзны бүтцийг ялгаж, дуудлагыг уншиж, утгыг ойлгож мэдэх чадвартай болох  
  • Нийгэм, ажил, амьдрал, сургууль зэрэгтэй холбоотой өдөр тутмын хэрэглээний 1200 орчим үг хэллэг эзэмших
  • Угтвар үг “从,往,离,   “-ний хэргэлээ
  • Байдал илэрхийлсэн нөхвөр гишүүн   /情态补语/
  • Энгийн зүг чиг илэрхийлсэн нөхвөр гишүүн  /简单趋向补语/
  • Нийлмэл зүг чиг илэрхийлсэн нөхвөр гишүүн  /复合趋向补语/
  • Цаг хугацаа илэрхийлсэн нөхвөр гишүүн  /时量补语/
  • Тоо хэмжээ илэрхийлсэн нөхвөр гишүүн  /数量补语/
  • Үр дүнгийн нөхвөр гишүүн  /结果补语/
  •  Үйлийн хэмжээ илэрхийлсэн нөхвөр гишүүн/动量补语/
  •  Эзэн биегүй бусдаар үйлдүүлэх өгүүлбэр /无标志被动句/
  • “把” –тай өгүүлбэр  /“把”字句/
  • Үйл үгийн давталт
  • 100-10000 хүртэл тоолж сурах
  • Угтвар үг “比 “хэрэглэж харьцуулсан утга илэрхийлэх нь
  • “跟..... 不一样” – бүтцээр харьцуулсан утга илэрхийлэх нь
  • Дараалсан үйл үг бүхий өгүүлбэр-2  /连动句/ -2
  • Байрлал заасан үг
  • “ 是.....的 “ – өгүүлбэрийн тухай
  • Байх оршиж байгааг илэрхийлэхөгүүлбэр /表示存在的句子/
  • “虽然 .... 但是/可是”- бүтцийг хэрэглэх нь
  •  “不但 .... 而且” - бүтцийг хэрэглэх нь
  • “如果.... 就”- - бүтцийг хэрэглэх нь
  • Ирээдүй цагийг илэрхийлэх нь
  • Одоо цагийг илэрхийлэх нь
  • Үйл хөдлөл нөхцөл байдал үргэлжлэх байдлыг илэрхийлэх нь
  • “被 “-тэй өгүүлбэр /被字句/
  • Дайвар үг “才“ –ийн тухай

III. Үзэх сэдвийн хүрээнд:

  • Нийгэм, ахуй, амьдрал, сургуультай холбоотой сэдвийг  дэлгэрүүлэн судална.
  • Ардын ёс заншил, шинжлэх ухаан, соёл, урлагийн талаар
  • Мэргэжлийн чиглэлийн үг хэллэг

зэрэг сэдвүүдийн хүрээнд онол дадлагын анхан шатны мэдлэгийг бүрэн эзэмшүүлэхээс гадна бие даалтын ажилд зориулсан нэмэлт сэдвүүдийг судалснаар үгсийн сангаа баяжуулж, сурсан мэдлэгээ улам батжуулна.

Энэхүү сургалтыг бүрэн явуулж дууссаны дараа оюутан дараах хэлний чадваруудыг эзэмшинэ.

Ерөнхий чадварын талаар:

  • Ажил болон олон нийтийн харилцаан дахь харьцангуй энгийн, өмнө нь судалсан хэлний материалын гол утгыг ойлгох, сурсан  сэдвээр бусадтай харилцаж, өөрийн туршлагыг ярьж, үзэл бодлоо илэрхийлэн, энгийнээр тайлбар өгч, учир шалтгаанаа тоочиж сурна.

Сонсох талаар:

Ажлын болон олон нийтийн орчинд ярилцах, хүүрнэх, өгүүлэх хэлбэрийн илэрхийллийн гол санаа, ерөнхий агуулгыг барьж сонсож ойлгож чадна. Үүнд:

  • Ажлын орчны сурсан сэдвийн дагуух яриа болон илтгэлийн гол агуулга, санааг барьж сонсож чадна.
  • Олон нийтийн орчинд яриа, харилцааны гол агуулга ба гол мэдээллийг барьж авч, ярьж байгаа хүний санаа бодлыг таньж мэднэ.
  • Хувийн буюу ажилтай холбоотой зарим хэлэлцүүлгийг ерөнхийд нь ойлгоно.
  • Хүүрнэсэн ба өгүүлсэн хэлбэрийн ярианы ерөнхий утгыг ойлгоно.

Ярих талаар:

Ажлын ба олон нийтийн дунд бусадтай энгийн сэдвээр ярилцах, үзэл бодлоо илэрхийлэх, тодорхой хэмжээний дэс дараалалтайгаар өөрийн үзэл бодлоо илтгэж чадна. Үүнд:

  • Олон нийтийн арга хэмжээнд бусадтай ойлголцож, энгийн сэдвээр харилцаж чадна.
  • Энгийн хэлэлцэлд оролцож ,өөрийн үзэл санааг илтгэж чадах
  • Зарим асуудалд зөвлөгөө буюу саналаа гаргах ба шалтгааныг нь хэлэх
  • Энгийн харилцааны аргачлалыг ашиглаж дэс дараалалтайгаар илэрхийлж чадна.

Унших талаар:

Өдөр тутмын амьдрал, сургууль, ажлын дундах хялбар тайлбарласан, танилцуулсан, хүүрнэсэн хэлбэрийн бичлэгийг уншиж гол агуулгыг ойлгоно. Үүнд:

  • Энгийн хялбар хэллэгтэй материалыг уншиж ойлгон, гол агуулгыг ойлгох
  • Ажлын болон олон нийтийн хүрээний захиа, цахим захидал, мэдэгдэл зэргийн бичгийн материалыг уншиж ойлгоно.
  • Өдөр тутмын амьдралын жирийн танилцуулсан буюу тайлбарласан материалыг уншиж ойлгоно.
  • Энгийн хялбар хэллэгтэй, сурсан сэдвийн хүрээнд илэрхийлсэн буюу хүүрнэсэн төрлийн өгүүллийг уншиж ойлгон, гол санааг барьж авч, зохиогчийн бодит санааг ойлгох.
  • Бодит мэдээлэлтэй нийтлэлийг ерөнхийд нь уншиж ойлгоод, дотроос нь хэрэгтэй мэдээллээ олж авах.

Бичих талаар:

Өдөр тутмын ажил, амьдрал, сургуультай холбоотой сэдвийг илэрхийлж, тогтсон хэв маягийн дагуу богино хэмжээний бичвэр бичиж, нийцсэн мэдээллийг дажуулах юм уу илэрхийлж чадна.Үүнд:

  • Уншсан буюу сонссон мэдээллийн дагуу хялбар тэмдэглэл хийж, ерөнхий агуулгыг илтгэж чадна.
  • Хялбар ажлын хүснэгт болон хөтөлбөр бөглөж бичнэ.
  • Өдрийн тэмдэглэл зохион бичиж, өгүүлбэрийн хэллэг цэгцтэй, илэрхийлэл тодорхой, дэс дараалалтай байна.
 Герман хэлний сургалт

Хууль Сахиулахын Их Сургуулиас ХЗЯ-ны харъяа хууль сахиулах байгууллагуудын алба хаагч нарт зориулж англи, орос, герман хэлний сургалтыг зохион байгуулж байна.

Гадаад хэлний сургалтын багийн багш нар англи, орос, герман хэлний хөтөлбөрийг Нийт Европын Гадаад хэлний сургалтын суурь хөтөлбөр (Common European Framework of Reference for Languages, CEFR), NATO-STANAG -6001 (Цэргийн алба хаагч нарт зориулсан гадаад хэлний хөтөлбөр) дээр тулгуурлан өөрийн сургалтын онцлогт тохируулан боловсруулсан хөтөлбөрийн хүрээнд анхан шатны А1-А2; дунд шатны В1-В2; гүнзгий шатны С1 түвшний сургалтаар нийт 650 цагийн англи, орос хэлний хичээлийг дараах агуулгатайгаар зааж байна.

A1 – Anfänger

Kann vertraute, alltägliche Ausdrücke und ganz einfache Sätze verstehen und verwenden, die auf die Befriedigung konkreter Bedürfnisse zielen. Kann sich und andere vorstellen und anderen Leuten Fragen zu ihrer Person stellen – z. B. wo sie wohnen, was für Leute sie kennen oder was für Dinge sie haben – und kann auf Fragen dieser Art Antwort geben. Kann sich auf einfache Art verständigen, wenn die Gesprächspartnerinnen oder Gesprächspartner langsam und deutlich sprechen und bereit sind zu helfen.

A2 – Grundlegende Kenntnisse

Kann Sätze und häufig gebrauchte Ausdrücke verstehen, die mit Bereichen von ganz unmittelbarer Bedeutung zusammenhängen (z. B. Informationen zur Person und zur Familie, Einkaufen, Arbeit, nähere Umgebung). Kann sich in einfachen, routinemäßigen Situationen verständigen, in denen es um einen einfachen und direkten Austausch von Informationen über vertraute und geläufige Dinge geht. Kann mit einfachen Mitteln die eigene Herkunft und Ausbildung, die direkte Umgebung und Dinge im Zusammenhang mit unmittelbaren Bedürfnissen beschreiben.

B1 – Fortgeschrittene Sprachverwendung

Kann die Hauptpunkte verstehen, wenn klare Standardsprache verwendet wird und wenn es um vertraute Dinge aus Arbeit, Schule, Freizeit usw. geht. Kann die meisten Situationen bewältigen, denen man auf Reisen im Sprachgebiet begegnet. Kann sich einfach und zusammenhängend über vertraute Themen und persönliche Interessengebiete äußern. Kann über Erfahrungen und Ereignisse berichten, Träume, Hoffnungen und Ziele beschreiben und zu Plänen und Ansichten kurze Begründungen oder Erklärungen geben.

B2 – Selbständige Sprachverwendung

Kann die Hauptinhalte komplexer Texte zu konkreten und abstrakten Themen verstehen; versteht im eigenen Spezialgebiet auch Fachdiskussionen. Kann sich so spontan und fließend verständigen, dass ein normales Gespräch mit Muttersprachlern ohne größere Anstrengung auf beiden Seiten gut möglich ist. Kann sich zu einem breiten Themenspektrum klar und detailliert ausdrücken, einen Standpunkt zu einer aktuellen Frage erläutern und die Vor- und Nachteile verschiedener Möglichkeiten angeben.

C1 – Fachkundige Sprachkenntnisse

Kann ein breites Spektrum anspruchsvoller, längerer Texte verstehen und auch implizite Bedeutungen erfassen. Kann sich spontan und fließend ausdrücken, ohne öfter deutlich erkennbar nach Worten suchen zu müssen. Kann die Sprache im gesellschaftlichen und beruflichen Leben oder in Ausbildung und Studium wirksam und flexibel gebrauchen. Kann sich klar, strukturiert und ausführlich zu komplexen Sachverhalten äußern und dabei verschiedene Mittel zur Textverknüpfung angemessen verwenden.

C2 – Annähernd muttersprachliche Kenntnisse

Kann praktisch alles, was er/sie liest oder hört, mühelos verstehen. Kann Informationen aus verschiedenen schriftlichen und mündlichen Quellen zusammenfassen und dabei Begründungen und Erklärungen in einer zusammenhängenden Darstellung wiedergeben. Kann sich spontan, sehr flüssig und genau ausdrücken und auch bei komplexeren Sachverhalten feinere Bedeutungsnuancen deutlich machen.


Сургалтын талаар: Англи, орос, герман хэлний сургалтыг Нийт Европын гадаад хэлний суурь хөтөлбөр, олон улсын цэргийн алба хаагч нарын гадаад хэлний сургалтын NATO-STANAG-6001 стандарт дээр тулгуурлаж Хууль сахиулах байгууллагын алба хаагч нарын мэргэжлийн онцлогт зориулсан тусгай хөтөлбөрийг боловсруулан сургалтыг зохион байгуулж байна. 2009 оноос одоог хүртэлх хугацаанд ЦЕГ, ХХЕГ, ОБЕГ, ШШЕГ, ТЕГ, ШШҮХ зэрэг байгууллагуудаас Англи хэлний анхан (A1-A2), дунд (B1-B2) , гүнзгий шатны сургалт (C1-C2) нийт 650 алба хаагч, Хятад хэлний анхан ба дунд шатны сургалтад 95, ОХУ-ын удирдлагын сургууль, их, дээд сургуульд суралцах алба хаагч нарын орос хэлний бэлтгэл ангид 175 алба хаагчдыг сургасан байна.

Эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлын талаар: ГХСБ-ийн багшлах бүрэлдэхүүн 14 бие даасан бүтээл, 3 хамтын бүтээл, 30 гаруй эрдэм шинжилгээний илтгэл, өгүүлэл, суралцагчдад зориулсан гарын авлага 6-г туурьвиж,  дотоодын судлаачидтай хамтарсан 4 төсөл, гадаадын судлаачдтай хамтарсан 1 төслийн ажил дээр ажиллаад байна.

 

Буцах